“Waar woont je oma eigenlijk’, vraag ik Deng Yao als de bus net gearriveerd is in Dujiangyan. Ze is een van mijn Engelse studenten en heeft me enkele verhalen toegestuurd over haar familie die getroffen is door de aardbeving. ‘Mijn oma woont op een berg vlakbij de stad’, zegt ze als we de stad verder in lopen. Ondertussen kijk ik om me heen om de gevolgen van de aardbeving beter te kunnen zien. Diverse huizen staan leeg en vertonen meerdere scheuren. Op een enkele plaats staat in het geheel niets meer. Een open plek omringd door huizen. Alleen het puin geeft aan dat er hier eens een huis heeft gestaan. Complete flatgebouwen zijn verlaten en wachten op een opknapbeurt of op de slopershamer. Vele andere gebouwen zijn echter op het eerste oog intact gebleven. Een aardbeving heeft blijkbaar een erg selectief karakter.

We lopen verder en zien dat twee maanden na de beving nog steeds veel mensen in tenten leven. Tenten die gewoon midden op het trottoir of zelfs half op de weg zijn neergezet. Als ik oneerbiedig even naar binnenkijk, zie ik niets anders dan een bed en een deken. De bewoners zijn elders of hebben hun oude nering hervat: voor de tent verkopen ze Chinese snacks of andere goederen. Een Chinees is erg praktisch ingesteld. Verkopen kun je overal. In je oude winkel. Op de dorpsmarkt. En voor je nieuwe tent midden op straat.

‘Daar woont mijn oma. We moeten de heuvel opklimmen’, wijst Yao me als we de eerste stappen zetten op een glibberig, smal paadje. ‘Woont je oma daar alleen?’, wil ik weten. ‘Nee, mijn ooms wonen daar ook’. ‘Heb je nog een opa? Of is hij overleden?’, informeer ik verder. ‘Mijn opa woont daar ook, maar we praten nooit over hem. Mijn moeder haat hem en wil niets van hem weten’. Haar ouders heb ik gisteren ontmoet en zijn allervriendelijkst. Opa zal dus wel de kwaaie pier zijn, is mijn snelle conclusie. Ongevraagd geeft Yao antwoord op mijn opborrelende vragen: ‘Oma was erg mooi toen ze jong was en daarom vroeg hij haar ten huwelijk, maar al gauw was het duidelijk dat hij driftbuien had en mijn oma en moeder sloeg’. Ongemerkt loop ik wat langzamer achter haar aan. Ons bezoek krijgt ineens een extra dimensie. ‘Maar hij is altijd aardig tegen mij’, voegt ze er geruststellend aan toe, terwijl ze even omkijkt om er zeker van te zijn dat ik haar blijf volgen. ‘Mijn moeder wil echter niet dat ik hem opa noem en wil hem ook niet op bezoek hebben’, hoor ik haar voor me vertellen. Het is ook overal wat. Dit is voor de familie waarschijnlijk zelfs erger dan de aardbeving. Maar eens kijken wat voor type haar grootvader is.

Na enkele honderden meters het smalle, bergpaadje gevolgd te hebben, komen we aan bij het huis van haar oom. Hij heeft ons al aan zien komen en begroet ons hartelijk. De hond is wat minder hartelijk en blijft minutenlang hardnekkig blaffen, totdat hij eindelijk door zijn baas op zijn plaats wordt gezet. We gaan op het erf zitten op enkele kleine krukjes die vanuit de keuken zijn gehaald. Oom doet zijn verhaal: ‘Het huis is beschadigd door de beving en moet gerenoveerd worden. De overheid heeft alle getroffen bewoners een voorstel gedaan. We kunnen in ons huis blijven en krijgen een bedrag van 16,000 yuan (ongeveer 1500 euro). Of we krijgen een woning aangeboden in de stad’. Op het eerste gezicht lijkt me dat niet onredelijk. Haar oom trekt echter een bedenkelijk gezicht: ‘Wij willen hier blijven. We wonen hier mooi rustig en willen niet in de drukke stad wonen’. Ik kan me daar iets bij voorstellen als ik om me heen kijk. Niets dan bomen en de buren wonen een paar honderd meter verderop, terwijl de stad zelf op loopafstand is. Ik zou het wel weten. Hij gaat verder: ‘Bovendien is dit huis veel groter dan het huis in de stad dat 105m2 is en waar we met zijn drieën moeten wonen’. Yao’s neefje van zestien is intussen ook gearriveerd en pakt ook een krukje uit de keuken. ‘Is 16,000 yuan genoeg om het huis te repareren?’, laat ik Yao vertalen. ‘We hebben veel meer geld nodig, maar kunnen een renteloze lening krijgen van de overheid’, antwoordt hij met een zorgelijk gezicht. ‘We hebben al besloten hier te blijven’, rondt hij ons gesprek af als hij opstaat en ons uitzwaait.

Samen met haar neefje lopen we het paadje verder af naar het huis van haar oma en opa. Een tweede oom loopt op het erf rond en vertelt dat oma en opa niet thuis zijn, maar in de stad boodschappen aan het doen zijn. Dat is nou jammer. Ik had beiden graag even willen zien en hun verhaal willen horen. In het kleine keukentje kijk ik geïnteresseerd naar een achttal grote portretten aan weerszijden van de muur. Links hangen enkele bekende Chinese gezichten: Mao Ze Dong, Deng Xiao Ping en Zhou En Lai. Nummer vier ken ik niet. ‘Een beroemde generaal uit de burgeroorlog’, krijg ik te horen. De heren aan de overkant ken ik allemaal. Die jongens met die grote, woeste baarden zijn Marx en zijn vriendje Engels. Naast hen hangen Lenin en Stalin te pronken naast de keukenkast. Als gerenommeerd betweter voel ik altijd de neiging om toch even een opmerking te maken over mijnheer Stalin die waarschijnlijk ‘s werelds grootste massamoordenaar is. Vandaag maar niet. Vandaag moet ik mijn mond houden en luisteren.

Nadat we nog even de acht varkens hebben bekeken, lopen we het nog steeds erg glibberige paadje naar beneden. Ik heb oma niet ontmoet, maar het lijkt me geen pretje om dit elke dag te doen en dan ook nog eens met een volle mand op je rug op weg naar de markt. ‘Is er geen andere weg? Loopt je oma hier echt elke dag op en neer?’, stamel ik als ik voor de zoveelste keer even wegglijdt. ‘Nee’, glimlacht ze, ‘Je kunt alleen langs dit pad naar mijn familie. Je moet lopen. Aan een fiets heb je niks en met een brommer gaat ook niet’. Mijn respect voor oma en haar man groeit met elke glibberende stap.

Aan de rand van de stad laat haar neefje ons zijn nieuwe school zien. De oude is gesloopt vanwege instortingsgevaar na de aardbeving. ‘Een meisje is omgekomen, omdat ze geraakt werd door stenen. Verder is niemand gewond geraakt’, vertelt hij als we het schoolterrein oplopen. Het ziet eruit als een vluchtelingenkamp in Nederland. Tientallen geprefabriceerde barakken van kunststof staan keurig naast elkaar. ‘Na de aardbeving van 12 mei hebben we zes weken vrij gehad. Van eind juni tot eind juli hebben we in de nieuwe school les gehad. Nu hebben we vakantie tot begin september’, vervolgt hij zijn relaas over de gevolgen van de beving. ‘Hoe zit het met leerlingen die examen moesten doen?’, wil ik graag weten. ‘Alle leerlingen uit het getroffen gebied konden het centrale nationale universiteitsexamen later afleggen’, geeft haar neefje aan en Yao voegt daar nog aan toe: ‘Ze krijgen bovendien een hogere score, zodat ze niet bang hoeven te zijn dat ze niet naar de beste universiteiten kunnen’. Vadertje Staat zorgt goed voor zijn kinders. Misschien nog wel meer dan voor de aardbeving.

De eigenaar van het nieuwe hotel halverwege de berg schijnt echter minder gelukkig te zijn met de situatie. Hij had jarenlang gezocht naar een geschikte locatie en dacht die gevonden te hebben toen er hier bronwater gevonden werd. Een stijlvol hotel werd om de bron heen gebouwd, maar toen werd het 12 mei 2008. Al zijn investeringen zijn voor niks geweest, Het zal het hele tijd voordat de eerste gasten komen’, weet Yao me te vertellen als we langs het fonkelnieuwe, maar helaas lege complex lopen. ‘Mijn oma vertelde me dat hij zelfmoord wil plegen’, laat ze er nog veelbetekend op volgen.

My relatives, like those people in other quake zones, all begin to revive to their normal life gradually. In Dujiangyan (near Chengdu, the capital of Sichuan）, thousands of mobile houses have already been built for living, for schools and for hospital for 3 years. Shops (usually stands), teahouses, restaurants reopen again. Various vegetables and food can be bought in markets. The streets become crowded again. People of different occupations start to work as usual.

For my family. They don’t live in tents or the mobile houses anymore and just simply repair the rooms which were lightly damaged and live there. Because the mobile houses are so hot. Besides, they get used to living in the countryside. Therefore, the government pays 2000 yuan (about 200 euros) to each household of them. Now my grandparents begin to raise pigs and chickens and grow vegetables again. My brother will go to school on September 1 and study in the mobile classroom. My aunt, who delivered her baby in my hometown in May already, went back to Dujiangyan. Her baby is already 66 days old and grows healthily. The government gave them a lot of relief materials, including food, clothes, shoes and other daily necessities. Moreover, also pays everyone 10 yuan per day for 3 months.

After 3 years, the new permanent houses will be finished. For urban citizens, each household will be provided with an appartment of 75 m2. Farmers, like my relatives, will have two choices. They can either choose to live in the appartment with 35m2 per person for each household, but give up the land where they live now or choose to live in the countryside so that the government will give each household a piece of land of 35m2 per person and 16,000 yuan to build their houses by themselves.

For example, my uncle’s family has 4 members,if they choose to live in the appartment built by the government, they will leave the place where they are living now and get an appartment with an area of 140㎡.If they do not want to live there,they will get a piece of land of 140㎡ and 16,000 yuan to build house , at the same time ,they can also apply for a interest free loan from a bank.

Now ,they sleep in the repaired house,cook in the courtyard,but they said they felt happy because they got so much attention and help from others. They are optimistic about their future life.

Daarom heb ik met mijn Amerikaanse collega’s en de school gesproken om te kijken hoe we het gemiddelde bedrag per student aanzienlijk kunnen verhogen. daar rolde dit uit:

1. We voegen het geld van de ‘Amerikanen’ samen met het ‘Hollandse’ en verlengen de actie om meer tijd te hebben om geld in te zamelen.
2. Daarnaast is het voorstel om alleen geld te geven studenten die voldoen aan de volgende criteria:
a. het inkomen van de ouders moet erg laag zijn (conform de lokale belastingaangifte); de school beschikt over deze informatie, omdat het collegegeld gerelateerd is aan het inkomen
b. de geleden schade moet ‘aanzienlijk’ zijn; een nader vast te stellen bedrag of situatie

c. de student moet een verzoek hebben ingediend bij de school voor een financiële bijdrage (als bewijs voor een nooddruftige situatie)

3. het geld wordt in de eerste week van september (als het nieuwe schooljaar begint en de studenten weer terug zijn) persoonlijk door mij overhandigd.

Dus wie krijgt geld?: alleen de armste studenten met aanzienlijke schade
Op deze manier kunnen we ervoor zorgen dat het geld terecht komt bij de studenten die het het meest nodig hebben. bovendien is er niet sprake van willekeur, omdat het ouderlijk inkomen een objectief gegeven is. Als bovenstaande procedure gehanteerd wordt, voldoen bij benadering 300-400 studenten aan de gestelde criteria en ontvangt elk van hen een bedrag van ongeveer 200 yuan, dat is ongeveer 17 euro. Voor ons is dat niet veel, maar op het Chinese platteland is het gemiddelde inkomen vaak niet meer dan 1000 yuan per jaar. 200 yuan ineens is dus wel degelijk een behoorlijk bedrag.

Nogmaals hartelijk dank (ook namens de studenten en hun familie)! Als er vragen zijn, hoor ik het graag.
Met de allervriendelijkste groeten vanuit een nat en verregend China,

Remco Hofman (remcohofman1963@hotmail.com)

‘Natuurlijk mogen jullie binnenkomen. Kom erin’, spreek ik hen bemoedigend toe als ze schoorvoetend hun schoenen over de drempel tillen. ‘We vroegen ons af hoe het met je was’, knikt mijnheer Li me toe. Hij spreekt drie woorden Engels, maar alles wordt meteen vertaald door mevrouw Li of mevrouw Yang. ‘Hoe het met mij is?’, kan ik niet nalaten te herhalen. Een beetje menselijke belangstelling is nooit weg, maar dit gaat wel een beetje ver. Een hele delegatie die op een maandagavond naar de andere kant van de stad komt om deze obligate vraag te stellen. ‘Met mij is alles prima. Hartstikke goed zelfs’, voeg ik er nog eens toe. Mijnheer Li kijkt me eens vaderlijk aan en schijnt licht opgelucht te zijn.

‘We maakten ons zorgen om je. Misschien heb je het nog niet gehoord, maar er was vanmiddag een zware aardbeving ten noorden van Chengdu’, maakt mevrouw Yang me duidelijk als ze even naar mijnheer Li kijkt om te controleren of het goed is dat zij het woord even voert. ‘Ja, daar heb ik van gehoord. Ik las het net op een Nederlandse website. Duizenden huizen zijn ingestort’, stel ik hen gerust. ‘Maar je weet ook dat er diverse naschokken worden verwacht’, neemt mevrouw Li nu het woord. ‘Nee, dat wist ik niet, maar is het hier in Zigong dan ook gevaarlijk?’, antwoord ik, terwijl ik hen allen een stoel aanbied.

‘Dat weten we niet, maar de regering adviseert iedereen vannacht buiten te slapen’, is het antwoord dat me niet erg aanstaat. ‘Buiten slapen!’, stel ik net even te nadrukkelijk alsof ik de wijsheid in pacht heb en niet de Chinese regering. ‘Ja, het is veel te gevaarlijk om binnen te blijven. Als er weer een beving is, kunnen de gebouwen instorten en er vele doden vallen’, wordt mij door mijn bezorgde collega’s duidelijk maakt.

Vanmiddag heb ik de inderdaad de aardbeving meegekregen. Rustig zat ik de lessen voor morgenochtend door te nemen op de bank toen ik een heftige trilling voelde. Een paar seconden keek ik enigszins argwanend om me heen. De raamsponningen rammelen regelmatig als er weer eens een dynamietstaaf tot ontploffing wordt gebracht om wat rotsblokken te verplaatsen voor de aanbouw van een weg of om een oud gebouw te slopen. Gebeurt minstens eens per week. Maar deze trilling duurt wel erg lang. De muren blijven bewegen en proberen me nadrukkelijk te vertellen dat er meer aan de hand is dan een dynamietstaaf.

Mijn bovenburen hebben beter geluisterd dan ik en komen met zijn allen naar beneden gehold. De muren zijn inmiddels opgehouden met fluisteren en maken me nu duidelijk dat het nu echt tijd is om te gaan. Gauw schiet ik mijn slippers aan en gris in het voorbijgaan mijn sleutels en portemonnee mee, voordat ik een sprintje trek naar de voordeur. Op het pleintje tussen de gebouwen staan intussen al tientallen medebewoners ongerust naar boven te kijken. Naar boven naar het dak. Naar de muren en naar de bloempotten op de balkons. Het schudden gaat nog een kleine minuut door tot het plots weer stil wordt. Onwezenlijk blijven we met zijn allen naar ons flatgebouwtje van zeven verdiepingen kijken. Blijft het staan? Of besluit het dat het een kaartenhuis is? Het blijft staan. Het staat als een huis.

Na nog een kwartiertje rondgekeken te hebben en met wat buren gesproken te hebben, vind ik het wel weer veilig. Veilig genoeg om de draad van lesvoorbereiding weer op te pakken. Terwijl de mijn buurtgenoten bij elkaar kruipen en veiligheidshalve zo ver mogelijk van gebouwen gaan staan, kijk ik nog eens om me heen en loop weer naar binnen. De rest van de middag breng ik doodgemoedereerd door op de bank. Volledig onbekend met wat er 300 km verderop aan de hand was. Totdat ik gewoontegetrouw aan het begin van de avond mijn email en het nieuws even check. ‘Zware aardbeving in Sichuan, China’, lees ik als een van de eerste berichten op de NOS-website. ‘Verrek! Da’s hier!, roep ik tegen niemand in het bijzonder. Als ik net een paar zinnen heb gelezen, wordt er op de deur geklopt.

De Chinese regering en de bevolking hebben inmiddels vele hulpgoederen gestuurd en ook is al veel geld ingezameld. Maar is het genoeg? Kunnen alle huizen, scholen en andere scholen weer opgebouwd worden? Het zou prachtig zijn als wij de getroffen studenten en hun families kunnen helpen. Ik wil deze 3011 studenten graag elk minstens EU 25,00 geven. Dit is natuurlijk niet genoeg voor het bouwen van een heel huis, maar ongetwijfeld een welkome aanvulling. Mijn vraag aan jullie is: willen jullie een bijdrage leveren?

Remco Hofman (remcohofman1963@hotmail.com)